Waar kan een geestelijk verzorger mij mee helpen?

Er gebeurt zoveel in je leven als je kanker krijgt. Op allerlei vlakken, op het gebied van regelen van zaken, maar ook op gebied van relaties. Wat betekent jouw ziekte voor jezelf, je zus? Jouw partner en gezin? Het kan veel vragen oproepen, vragen over zingeving van het leven. “Wat is belangrijk voor mij?” Maar ook kun je voor moeilijke keuzes komen te staan en lastig vinden om daarmee om te gaan.

In OLVG werken vijf geestelijk verzorgers die je kunnen ondersteunen bij levensbeschouwende vragen. Wij spreken met Joost de Wolf en Elsbeth Littooij over waar zij als geestelijk verzorger patiënten bij kunnen ondersteunen.

“Elke dag komen er op suggestie van verpleging, op initiatief van de patiënt of op advies van de arts verzoeken voor geestelijke verzorging binnen. Het grootste deel van ons werk is het bezoeken van mensen in het ziekenhuis die opgenomen zijn, om wat voor reden dan ook.” Vertelt Joost de Wolf. “Mensen geven soms zelf aan dat ze graag met iemand zouden praten”, gaat zijn collega Elsbeth Littooij verder. “Dan kan heel specifiek zijn met levensbeschouwelijke vragen, maar het komt ook regelmatig voor dat iemand van de verpleging of arts ons ‘tipt’ om eens langs te gaan omdat ze zien dat iemand het heel zwaar heeft. Zeker op de afdeling oncologie, daar liggen vaak mensen die het gewoon zwaar hebben, het is een zwaar proces, er gebeurt veel met je lijf, maar ook zeker met je geest. Je hele leven ligt overhoop na de diagnose. We komen daar wekelijks. Daarbij is de samenwerking met personeel van de afdeling heel belangrijk, want die zien mensen op hun kwetsbaarst.”

Kwetsbaar

Het merendeel van de oncologie patiënten worden tijdens opname op de afdeling gesproken. Daarbij is de samenwerking met personeel van de afdeling heel belangrijk, want die zien mensen op hun kwetsbaarst. Elsbeth: “Ik denk dat we over en weer veel waardering hebben voor elkaars werk.” Joost: “Verpleegkundigen werken met heel veel liefde, aandacht en zorg voor hun patiënten. Wij hebben de luxe dat we tijd kunnen vrijmaken voor een gesprek.”

Zingeving

Patiënten kunnen terecht met vragen over zingeving. Elsbeth: “Soms letterlijk. Heb ik er zin in? Vragen kunnen godsdienstig van aard zijn, maar dat hoeft lang niet altijd. Vragen over geloof gaan vaak twee kanten op. “Waarom, God? Waarom, Allah?” En ook: Allah of God geeft me niet meer dan ik aankan en daarin voel ik me gesteund.” Ik vind het fijn dat ik mensen mag helpen om op een goed spoor te komen. Om samen achter antwoorden op vragen te komen als: Wat geeft mij steun in het leven? Wat houdt me staande en wat geeft me troost?” Elsbeth: “Mensen bedanken me vaak aan het einde van een gesprek. Ik merk dat ik mensen dan ook bedank. Het zijn zulke kostbare momenten. Wat maakt het leven de moeite waard voor deze persoon? Mensen hebben zo’n veerkracht! Er is moed voor nodig om jezelf deze vragen te stellen.” Mensen kunnen met heel brede vragen terecht bij een geestelijk verzorger. Het gaat vaak over: “hoe hou ik dit vol?” Maar ook: “Wat is van waarde wanneer er keuzes gemaakt moeten worden?” Elsbeth: “Soms moeten er ook in de behandeling keuzes gemaakt worden. Mensen vragen zich soms af “Hoe lang wil ik dit nog, wat is belangrijk voor me”? Maar ook zeker wanneer ze een partner of naaste niet willen belasten, kunnen ze bij ons terecht. Joost: ” Mensen kunnen het vaak in zichzelf vinden om op een bepaalde laag hun situatie te accepteren, dat vind ik heel krachtig.” Elsbeth: “Mensen hebben vaak beperkte energie en moeten dan een afweging maken; wat vind ik de moeite waard? En wie?”

Meerwaarde van je verhaal kunnen doen
“Mensen worstelen met wat ze voelen, en als je kunt spiegelen, laten zien wat een verhaal oproept en hoe normaal het is om daar verdriet bij te voelen. Mensen laten zien hoe krachtig ze zijn. Joost: Als we ons vak goed doen zijn tijd, rust en ruimte de grootste meerwaarde die we patiënten mee kunnen geven. Een stuk van het leven kunnen delen, juist als het zwaar is. In ons vak gaat het erom dat we op het spoor komen wat voor de ander belangrijk is. Je brengt je menselijkheid en je empathie mee in gesprek. Maar in principe proberen we niet meer te doen dan wat bij de persoon hoort, we willen mensen niet overvoeren.” Joost en Elsbeth weten dat het belangrijk is om je verhaal te kunnen doen en begeleiden mensen daarbij. Elsbeth: “Doordat mensen zichzelf horen vertellen, vallen dingen soms in perspectief. ‘Eigenlijk best knap van mij’, of ‘poeh, het is ook best veel’. Joost: “Door het vertellen van je verhaal kan de betekenis ervan aan het licht komen. Ik weet niet of dat voorbehouden is aan oncologie patiënten, maar ik herkende dat wel in mijn eigen gezin, waarin mijn moeder en broer ook de diagnose kanker kregen. Vooral mijn moeder wilde graag haar verhaal doen, ik merkte dat het verhaal in de loop van tijd veranderde, omdat haar perspectief ook veranderde.

Elsbeth: “We zien patiënten dan ook gemiddeld vijf tot tien keer, het is per persoon verschillend, maar we gaan vaak meerdere malen bij mensen langs, zeker als we merken dat ze het zwaar hebben.