Je hoeft het niet alleen te doen

Kanker heb je niet alleen. De ziekte heeft niet alleen een enorme impact op jou, maar ook op de mensen om je heen. Daarbij kunnen heftige gevoelens en emoties loskomen die psychische problemen kunnen geven voor iedereen die erbij betrokken is. Niets is immers meer zoals het was. Hierbij ondersteuning krijgen, is vaak net zo nodig als de medische behandelingen voor de ziekte. Je hoeft het niet alleen te doen.

“Psychische zorg zou vanaf de diagnose gewoon onderdeel moeten zijn van de totale oncologische zorg”, klinkt het vol overtuiging uit de mond van Eline Aukema, directeur van het Ingeborg Douwes Centrum. “Helaas is dat heel vaak nog niet het geval. Alle aandacht richt zich op de behandeling, terwijl psychische 'schade' minstens zo impactvol kan zijn. Hulp daarbij krijgen, het liefst ook tijdig, bevordert juist het herstel.” Het Ingeborg Douwes Centrum is gespecialiseerd in psycho-oncologie. “Onze psychologen hebben kennis over de impact van kanker. Dan gaat het niet alleen om degene die kanker heeft, maar ook om de mensen om hem of haar heen: de partner, kinderen en ouders. Want ook hun leven staat op zijn kop”, vertelt Eline.

Posttraumatische groei

“De patiënten zelf zien we hier in verschillende stadia, maar meestal pas na afloop van de behandeling. Bij een goede prognose zien we dat sommige mensen moeite hebben met het verder leven en daarin vastlopen. Ze moeten zichzelf opnieuw uitvinden. Door eerst te verwerken wat er allemaal is gebeurd, onder ogen te zien wat ze hebben verloren door de ziekte en vaak ook wat ze hebben 'gewonnen', kunnen ze verder. Wij noemen dat 'posttraumatische groei'”, legt Eline uit. “Daarnaast zijn er ook mensen die weten dat ze niet beter worden. Hoe richt je je leven in als het einde nadert? Ook daar begeleiden we cliënten in.”

Impact op de naaste

Het Ingeborg Douwes Centrum is er ook voor de naasten van mensen met kanker. Eline: “Op hen heeft de ziekte eveneens een enorme impact en veelal verloopt hun verwerkingsproces anders. Wat we vaak zien is dat zodra iemand de diagnose kanker krijgt, hij of zij in de overlevingsstand schiet en dan voel je nauwelijks emoties. Die emotionele verwerking komt voor de patiënt pas ná de behandeling, terwijl dit voor de naasten direct na de diagnose al begint. Degene die de kanker heeft ondergaan, komt vaak pas toe aan verwerking als alle behandelingen achter de rug zijn en het gevaar is geweken. Op dat moment is de omgeving daar dan al min of meer klaar mee. Die richt zich weer op zichzelf, trekt zich terug, terwijl degene die kanker heeft gehad de omgeving juist op dat moment zo nodig heeft. Alleen al dit weten en begrijpen van jezelf en van de ander bevordert herstel, verbinding en goede onderlinge communicatie. En zo zijn er nog meer specifieke psychologische effecten die eigen zijn aan het doormaken van deze ziekte. Dat verschilt per persoon en situatie. Wij bieden daarom altijd zorg op maat.”

Het centrum, dat in 2002 haar deuren opende, is vernoemd naar Ingeborg Douwes die psycho-oncologische zorg beschikbaar en toegankelijk wilde maken voor iedereen. Ingeborg Douwes overleed op 38-jarige leeftijd aan de gevolgen van borstkanker. Als moeder van drie jonge kinderen ondervond zij zelf het gebrek aan psychische ondersteuning. In diezelfde periode zag één van de oncologisch chirurgen van het Lucas Andrea Ziekenhuis, nu OLVG West, het tekort aan psychische ondersteuning ook en nam daarom het initiatief tot oprichting van het centrum. Het centrum zet zich in voor de best mogelijke zorg en initieert en ondersteunt daarom ook onderzoek op dit gebied. Het Ingeborg Douwes Centrum is een zelfstandig opererend centrum dat organisatorisch onderdeel is van OLVG in Amsterdam.

Ingeborg Douwes Centrum